در این قسمت ما می خواهیم 16 راه غیر دارویی را برای کاهش پُرفشاری خون به شما ارائه کنیم.

1- مصرف نمک را محدود کنید. اصلا جای شگفتی ندارد که سدیم می تواند فشار خون را بالا ببرد. سوسیس، کالباس، ماهی دودی یا کنسرو شده، کنسرو ماهی تن، برگرها، سُس ها، سوپ ها، قرص های گوشت، کنسرو لوبیا، غذاهای آماده، سبزی های کنسرو شده در آب نمک، زیتون شور، چیپس و سایر تنقلات شور به علت دارا بودن مقادیر بالای سدیم سبب تشدید بیماری می شوند.

میوه ها و سبزی ها به نسبت محصولات حیوانی مانند لبنیات و گوشت ها دارای مقدار کمی سدیم هستند. در مطالعات مقایسه ای میان گیاهخواران با افراد غیرگیاهخوار، مشاهده شده است که فشارخون گیاهخواران کمتر است. یکی از علل این تفاوت را دریافت بیشتر پتاسیم در گیاهخواران دانسته اند.

2- استرس را کاهش دهید. مطالعات مختلف نشان داده اند که تکنیک های کاهش استرس مانند مدیتیشن، یوگا، شل کردن عضلات و حتی گوش دادن به موسیقی آرامش بخش برای 30 دقیقه در روز می توانند در کاهش فشار خون بالا نقش داشته باشد.

3- از پتاسیم استفاده کنید. طبق توصیه ها افراد بزرگسال باید حداقل 4700 میلی گرم در روز پتاسیم مصرف کنند و در یافت سدیم هم بیشتر از 2300 میلی گرم در روز نباشد، این در حالی است که مصرف نمک ما دو برابر پتاسیم است، بنابراین مصرف مواد غنی از پتاسیم یعنی میوه ها (موز، زردآلو، پرتقال، انجیر، گریپ فروت، هلو، انگور و آلو) و سبزی ها(سیب زمینی، سیر، کلم بروکلی، کدو سبز، قارچ، گوجه فرنگی و...) می تواند نقش مهمی در کنترل پُرفشاری خون داشته باشد.

4- به میزان کافی منیزیم دریافت کنید. مطالعات، ارتباط معکوسی را بین دریافت منیزیم و بروز پُرفشاری خون، سکته و پره اکلامپسی(فشار خون بارداری) نشان داده اند. منابع غذایی غنی از منیزیم مانند غلات سبوس دار، برنج قهوه ای، آجیل، اسفناج و شیر می توانند سبب کاهش فشار خون بالا شوند.

5- شیر را فراموش نکنید. منابع غنی کلسیم مانند شیر سبب کاهش فشار خون می شوند. روزانه باید 1000 تا 1200 میلی گرم کلسیم دریافت نمود، مقداری که در 2 تا 3 لیوان شیر وجود دارد. سایر منابع خوب کلسیم عبارت هستند از: ماست، پنیر، توفو و خانواده کلم.

6- از سیب زمینی غافل نشوید: این سبزی نشاسته ای علاوه بر پتاسیم دارای یک ترکیب کاهنده ی فشار خون به نام کوکوآمین است(ترکیبی که در گذشته تصور می شد فقط در داروهای سنتی طب چینی وجود دارد)

7- از گیاه استویا استفاده کنید. در چندین مطالعه مشخص شده است که این گیاه دارای اثرات کاهندگی فشار خون می باشد.

از این گیاه در آسیای شرقی به عنوان جوشانده، در آمریکا به عنوان مکمل غذایی در برخی کشورها به عنوان شیرین کننده ی مصنوعی در محصولات دیابتی استفاده می شود.

8- از کرفس به عنوان میان وعده لذت ببرید: در کرفس ترکیبی به نام "فتالید" وجود دارد که عضلات دیواره عروق را شل می کند، یعنی عروق را گشاد کرده و فشار خون را کاهش می دهد.

9- ماهی گیری کنید(حتی شده از مغازه ها!): ماهی های آب های سرد مانند سالمون، تون، آزاد و قزل آلا، منابع غنی امگا – 3 هستند که می توانند باعث کاهش فشار خون شوند. اگر اهل ماهی نیستید، حداقل از تخم مرغ های غنی شده با امگا – 3 بهره ببرید. در غیر این صورت با پزشک خود مشورت کنید که مکمل امگا – 3 برای شما تجویز کند.

10- از گردو لذت ببرید. گردو هم منبع خوب امگا – 3 است. در صورت عدم دسترسی به گردو از توفو، بذر کتان، سویا و روغن کانولا(کلزا) استفاده کنید.

11- ادویه ها را فراموش نکنید: استفاده از ادویه ها نه تنها مزه غذاهای کم نمک را بهتر می کند، بلکه برخی از آن ها سبب کاهش فشارخون می شوند. زعفران، فلفل سیاه، پونه، ریحان و ترخون نمونه هایی از آن ها هستند.

12- مصرف روزانه سیر فراموش نشود: مطالعات 50 سال اخیر نشان داده اند که مکمل سیر می تواند به اندازه داروهای کاهنده خون در کاهش فشار خون موثر باشد. 600 تا 900 میلی گرم از دوز پودر سیر حاوی 4/5 – 6/3 میلی گرم آلیسین(ماده موثر موجود در سیر) و یک بوته سیر حاوی 5 تا 9 میلی گرم آلیسین است.

13- اسفناج بخورید. منابع غنی فولات مانند اسفناج، سایر سبزیجات برگ سبز، مارچوبه و حبوبات با خطر کمتر پُرفشاری خون همراه هستند.

14- اجتماعی باشید. افرادی که منزوی هستند و کمتر در روابط اجتماعی شرکت می کنند، بیشتر دچار پُِرفشاری خون می شوند.

15- در صورت داشتن اضافه وزن، وزن خود را کم کنید. رسیدن به وزن سلامت و حفظ آن می تواند به کنترل بیماری پُرفشاری خون کمک کند، چرا که پُرخوری و بی تحرکی باعث افزایش وزن می شود.

16- ورزش کنید. برای کنترل اشتها، سوزاندن انرژی اضافه و کاهش فشار و چربی خون، حداقل یک پیاده روی ساده انجام دهید.

اصلي ترين داروهاي کنترل فشار خون بالا عبارت هستند از:

- داروهاي ادرارآور تيازيدي

اين دسته از داروها که داروهاي مُدر نيز ناميده مي شوند، به کليه ها کمک مي کنند که سديم و آب را دفع کند تا حجم خون کاهش يابد. معمولاً اين دسته از داروها اولين انتخاب دارويي در درمان فشار خون بالا هستند. چنان چه از ديورتيک ها استفاده مي کنيد و فشار خون شما همچنان بالا است با پزشک خود در رابطه با اضافه کردن ديورتيک ها و يا جايگزين کردن آن ها با داروهاي قبلي مشورت کنيد.

- مهار کننده هاي گيرنده بتا (بتا بلوکر

اين دسته از داروها، بار کاري قلب را کاهش مي دهند و رگ هاي خوني شما را باز مي کنند و باعث مي شوند قلب شما ضربان آهسته تري داشته باشد و فشار کمتري بر خون پمپاژ شده وارد کند. زماني که اين دسته از داروها در ترکيبي با داروهاي ديورتيک تيازيدي تجويز مي شوند بيشترين تاثير را دارند.

- مهارکننده هاي آنزيم تبديل کننده آنژيوتنسين(ACE)

اين دسته از داروها به بهبود وضعيت عروق خوني کمک مي کنند و اين کار را از طريق مهار تشکيل ماده اي مي کنند که باعث تنگ شدن عروق خوني مي شود. مهارکننده هاي ACE در درمان فشار خون بالا در افراد مبتلا به بيماري قلب و عروق، نارسايي قلبي و يا نارسايي کليوي بسيار موثر هستند. همچون داروهاي بتابلوکر، اين دسته از داروها نيز در صورت تجويز همراه با داروهاي ديورتيک تيازيدي موثرتر عمل مي کنند.

- بلوکرهاي گيرنده آنژيوتنسين 2

اين دسته از داروها نيز به بهبود وضعيت عروق خوني کمک مي کنند ولي اين کار را از طريق مهار عملکرد آن ماده شيميايي تنگ کننده عروق خوني مي کنند. اين گروه دارويي نيز همچون مهارکننده هاي ACE در افراد مبتلا به بيماري عروق کرونر، نارسايي قلبي و نارسايي کليوي موثر هستند.

- بلوکرهاي کانال کلسيم

اين داروها به بهبود وضعيت ماهيچه هاي عروق خوني شما کمک مي کنند. برخي از آن ها سرعت ضربان قلب را کاهش مي دهند. دوستداران گريپ فروت بايد در زمان مصرف اين داروها احتياط کنند. چرا که آب گريپ فروت با بلوکرهاي کانال کلسيم تداخل دارد و سطوح خوني دارو را افزايش مي دهد و فرد را در معرض عوارض جانبي قرار مي دهد. در صورت نگراني در رابطه با تداخل دارويي با پزشک خود و يا يک دارو ساز مشورت کنيد.

- مهارکننده هاي رنين

رنين آنزيمي است که توسط کليه ها توليد مي شود و منجر به افزايش فشار خون مي شود. اين دارو از طريق کاهش توانايي عملکرد رنين در فرآيند افزايش فشار خون عمل مي کند.

زماني که فشار خون شما تحت کنترل قرار مي گيرد پزشک روزانه يک آسپيرين تجويز مي کند تا ريسک نارسايي هاي قلب و عروق را کاهش دهد.

معمولاً پزشکان جهت کاهش دوز روزانه داروي دريافتي، به جاي تجويز دوز بالاي يک دارو به تنهايي، ترکيبي از داروها با دوز پايين را تجويز مي کنند. در حقيقت دو و يا تعداد بيش تري از داروهاي کاهنده ي فشار خون بهتر از يک دارو به تنهايي عمل مي کنند. گاهي اوقات از طريق آزمون و خطا مي توان موثرترين دارو و يا موثرترين ترکيب دارويي را پيدا کرد.